Pse funksionon diversifikimi
Shpërndarja e parave nuk ul kthimin e pritur, por ngushton gamën e rezultateve.
Dy rreziqe, jo një
Çdo aksion bart dy lloje rreziku. I pari i takon vetëm kompanisë: një tërheqje produkti nga tregu, një drejtues i dobët, një konkurrent që shpik diçka më të mirë. I dyti është i përbashkët për të gjitha: recesion, luftë, një ndryshim i madh i normave të interesit.
Diversifikimi e heq të parin dhe nuk e prek të dytin. Nëse i mbani njëqind kompani, falimentimi i njërës ju kushton një përqind. Por nëse tërë tregu bie tridhjetë përqind, edhe ju bini tridhjetë përqind — brenda tregut të aksioneve nuk kishit ku të fshiheshit.
Prandaj diversifikimi nuk është një mbrojtje nga humbja. Është një mbrojtje nga humbja për arsyen e gabuar.
Një shembull i punuar
Njëqind mijë euro në një kompani
Nëse ajo kompani falimenton, mbeteni me zero. S’ka rëndësi sa i mirë ishte arsyetimi juaj.
Njëqind mijë euro në njëqind kompani
I njëjti falimentim ju kushton një mijë euro. Duhet të falimentojnë të njëqinda që të mbeteni me zero.
Kthimi mesatar në të dyja rastet
I njëjti. Diversifikimi nuk ju kushtoi asgjë për ta hequr atë rrezik.
Pse nuk kushton asgjë
Kjo është pjesa që i habit njerëzit. Nëse i mbani njëqind kompani në vend të njërës, kthimi juaj i pritur nuk bie. E merrni mesataren e të njëqindave, dhe ajo mesatare është pikërisht kthimi që e jep tregu.
Ajo që bie është shpërndarja rreth asaj mesatareje. Me një kompani të vetme, mund të fitoni katërfish ose t’i humbni të gjitha. Me njëqind, të dy skajet zhduken dhe ju mbeteni afër mesatares.
Është një shkëmbim ku njëra anë është falas: e hiqni skajin e keq dhe atë të mirë, por qendra mbetet aty ku ishte. Prandaj nganjëherë quhet e vetmja drekë falas në financë.
Kur pushon së funksionuari
Diversifikimi qëndron mbi një supozim: se gjërat që i mbani nuk bien të gjitha përnjëherë. Kur ai supozim thyhet, mbrojtja zhduket pikërisht atëherë kur ju duhet më së shumti.
Në krizat e mëdha, korrelacionet shkojnë kah njëshi. Aksionet që zakonisht luanin veç e veç fillojnë të bien bashkë, sepse shkaku i rënies nuk ka të bëjë me asnjërën prej tyre — ka të bëjë me para që ikin nga rreziku në përgjithësi.
Kjo nuk e bën diversifikimin të pavlefshëm. E bën mjet për rrezikun e përditshëm, jo çadër për stuhi.
Termat kyçe të këtij mësimi
- Korrelacion
- Sa shpesh dy investime luajnë në të njëjtin drejtim. Korrelacioni i ulët është ai që e bën diversifikimin të funksionojë.
- Rrezik specifik
- Rreziku që i takon vetëm një kompanie dhe që hiqet duke mbajtur shumë të tjera.
- Rrezik sistemik
- Rreziku që prek gjithçka njëherësh dhe që diversifikimi nuk e heq dot.
Kontroll i shpejtë
Gjatë një krize të rëndë, portofoli juaj i diversifikuar bie pothuajse aq sa një aksion i vetëm. Pse?
Përparimi ruhet vetëm në këtë pajisje.