Bank of England diskuton ndikimin e tronditjeve fizike në reziliencën ekonomike
Në një fjalim të mbajtur nga James Talbot, Banka e Anglisë analizoi sesi tronditjet fizike ndikojnë në qëndrueshmërinë ekonomike dhe rolin e bankave qendrore në menaxhimin e këtyre sfidave.
Fotografia nga Franklin Peña Gutierrez në Pexels
James Talbot nga Banka e Anglisë mbajti një fjalim ku theksoi rëndësinë në rritje të ndikimit të tronditjeve fizike, si ato të shkaktuara nga ndryshimet klimatike, në ekonominë globale dhe rolin e bankave qendrore në adresimin e tyre. Ai përmendi se dëmet vjetore nga ngjarjet klimatike kanë kaluar 200 miliardë dollarë në vitin 2025, duke u dyfishuar që nga fillimi i viteve 2000.
Talbot theksoi se këto tronditje ndikojnë drejtpërdrejt në prodhim, inflacion dhe stabilitetin e çmimeve, që është objektivi kryesor i politikës monetare. Ai dha shembuj konkretë si ulja e nivelit të ujit në lumin Rajn në Gjermani, që ka ulur prodhimin industrial me rreth 1% për 30 ditë me ujë të ulët, dhe përmbytjet ekstreme në Valensia në tetor 2024, që shkaktuan humbje ekonomike mbi 20% të GDP-së rajonale.
Në fjalimin e tij, Talbot përmendi gjithashtu se edhe vende si Mbretëria e Bashkuar, që janë më pak të prekura nga tronditjet fizike, ndjejnë efektet e tyre përmes lidhjeve tregtare dhe çmimeve të importeve, sidomos ushqimore.
Ai theksoi rëndësinë e një kuadri të qartë për vlerësimin e këtyre ndikimeve, duke përfshirë identifikimin e natyrës së tronditjes, mënyrën e përhapjes së saj në ekonomi, dhe përshtatjen e politikës monetare në bazë të këtyre analizave. Ky kuadër është përmbledhur në një udhëzues të publikuar nga NGFS për politikëbërësit monetarë.
Talbot gjithashtu diskutoi sesi tronditjet e përsëritura mund të dobësojnë reziliencën ekonomike dhe financiare, duke ulur kapacitetin e ekonomive për të përballuar humbjet e ardhshme. Ai përmendi se ekonomitë me më pak mbrojtje fiskale, mbulim të ulët të sigurimeve dhe infrastrukturë të dobët janë më të rrezikuara nga dëmet më të mëdha dhe më të qëndrueshme.
Në lidhje me sigurimet, Talbot theksoi se mbulimi i tyre është thelbësor për të zbutur efektet e tronditjeve fizike, duke ndihmuar në rikuperimin më të shpejtë të ekonomive. Ai dha shembullin e përmbytjeve në Spanjë në 2024, ku kompensimet e sigurimeve arritën mbi 4 miliardë euro, duke kufizuar humbjet ekonomike. Në kontrast, në Pakistan vetëm 1% e dëmeve ishin të sigurura pas përmbytjeve të vitit 2022, duke shkaktuar pasoja më të rënda makroekonomike.
Talbot theksoi se rritja e frekuencës së tronditjeve mund të vërë presion mbi siguruesit dhe të kufizojë disponueshmërinë e sigurimeve, duke rritur rrezikun për familjet, bizneset, bankat dhe qeveritë. Ai përmendi se Banka e Anglisë ka modeluar ndikimin e një zgjerimi të boshllëqeve të sigurimit për përmbytjet në tregun e hipotekave në Mbretërinë e Bashkuar.
Në përfundim, Talbot nënvizoi nevojën për bashkëpunim ndërkombëtar dhe përpjekje të koordinuara mes qeverive, rregullatorëve dhe sektorit privat për të adresuar këto sfida. Ai theksoi se ndryshimet klimatike janë një sfidë globale që kërkon zgjidhje globale dhe se bankat qendrore duhet të integrojnë këto rreziqe në analizat dhe politikat e tyre për të ruajtur stabilitetin financiar dhe ekonomik.
Ndikimi i tronditjeve fizike në ekonomi
Tronditjet fizike ndikojnë në ekonomi përmes dëmtimit të kapitalit, uljes së fuqisë punëtore dhe produktivitetit, ndërprerjes së zinxhirëve të furnizimit dhe uljes së kërkesës. Këto efekte mund të ndikojnë në mënyra të ndryshme në prodhim dhe inflacion, duke e bërë reagimin e politikës monetare më të ndërlikuar.
Shembujt përfshijnë valët e nxehtësisë që ulin kapacitetin prodhues dhe rrisin volatilitetin e inflacionit, thatësirat që ngushtojnë prodhimin bujqësor dhe rrisin çmimet e ushqimeve, dhe përmbytjet që dëmtojnë kapitalin dhe mund të ulin prodhimin dhe inflacionin, por gjithashtu mund të rrisin çmimet në sektorë të caktuar si ushqimi dhe infrastruktura.
Këto tronditje shpesh shkaktojnë lëvizje të kundërta në prodhim dhe inflacion, dhe ndikojnë edhe në ekonomitë e hapura përmes ndryshimeve në çmimet e importeve, veçanërisht ushqimore.
Kuadri për vlerësimin e ndikimeve dhe përgjigja e politikës monetare
Procesi i vlerësimit përfshin identifikimin e natyrës dhe madhësisë së tronditjes, analizimin e mënyrës së përhapjes së saj në ekonomi, dhe përcaktimin nëse krijohet një kompromis mes inflacionit dhe prodhimit.
Në varësi të situatës ekonomike, politika monetare mund të zgjedhë të mos reagojë ndaj efekteve të përkohshme nëse pritshmëritë e inflacionit janë të ankoruara, ose të ndërhyjë nëse rreziku i përhapjes së inflacionit është i lartë.
Komunikimi i qartë dhe monitorimi i vazhdueshëm janë pjesë kyçe të këtij procesi, duke lejuar përshtatjen e politikës në bazë të të dhënave të reja.
Roli i sigurimeve dhe sfidat e mbulimit të rreziqeve
Sigurimet ndihmojnë në shpërndarjen e humbjeve nga tronditjet fizike dhe përshpejtojnë rikuperimin ekonomik. Megjithatë, rritja e frekuencës dhe intensitetit të këtyre tronditjeve mund të kufizojë disponueshmërinë dhe përballueshmërinë e sigurimeve.
Në vende si Spanja, sigurimet kanë mbuluar një pjesë të madhe të dëmeve nga përmbytjet, ndërsa në vende si Pakistani mbulimi është shumë i ulët, duke rritur rrezikun për ekonominë dhe sistemin financiar.
Banka e Anglisë ka vlerësuar se boshllëqet në sigurim mund të ndikojnë në tregun e hipotekave dhe çmimet e pronave në Mbretërinë e Bashkuar, duke theksuar nevojën për masa të reja për të përmirësuar reziliencën dhe mbulimin e rreziqeve.
Më shumë për këtë temë
Evropë
Andrew Bailey diskuton rezistencën financiare në kohën e tronditjeve të përsëritura
Evropë
Frank Elderson nxit investime për natyrën dhe qëndrueshmërinë ekonomike
Evropë