Si funksionon një llogari brokerimi
Kush i mban në fakt aksionet tuaja, dhe çfarë ndodh nëse brokeri falimenton.
Çfarë bën në të vërtetë një broker
Ju nuk mund t’i bini në telefon bursës. Bursat pranojnë urdhra vetëm nga anëtarët e vet, dhe brokeri është ai anëtar. Kur e shtypni “bli”, brokeri e dërgon atë urdhër në një treg dhe ju kthen rezultatin.
Në këmbim merr ose një komision fiks, ose një pjesë të spread-it, ose të dyja. Brokerët “pa komision” nuk punojnë falas — paguhen diku tjetër, zakonisht nga firmat që i ekzekutojnë urdhrat tuaj.
Kjo nuk është medoemos keq, por ia vlen ta dini: nëse nuk e shihni tarifën, ajo nuk mungon, thjesht e ka ndërruar formën.
Kush i zotëron aksionet
Në shumicën e vendeve, aksionet e blera përmes një brokeri mbahen në një llogari të ndarë nga asetet e vetë brokerit. Ligjërisht janë tuajat, jo të tij, edhe pse emri në regjistër mund të jetë i një kujdestari.
Prandaj falimentimi i një brokeri nuk do të thotë vetvetiu se i humbni investimet. Ato barten te një institucion tjetër.
Rreziku i vërtetë është nëse brokeri i ka përzier paratë e klientëve me të vetat — gjë e paligjshme dhe pikërisht ajo që e kontrollojnë rregullatorët. Prandaj ka rëndësi që brokeri të jetë i licencuar në një juridiksion serioz.
Llojet e urdhrave që do të takoni
Një urdhër tregu thotë “blije tash, me çfarëdo çmimi që gjendet”. Ekzekutohet thuajse gjithmonë, por në një treg me pak likuiditet çmimi mund të dalë më i keq se ai që e patë.
Një urdhër me limit thotë “blije vetëm nëse çmimi është nën këtë shifër”. Ju mbron nga një ekzekutim i keq, por mund të mos ekzekutohet fare.
Për blerje të vogla e të rregullta në aksione të mëdha, diferenca rrallë ka rëndësi. Për çdo gjë me pak likuiditet ose të luhatshme, urdhri me limit është zakonisht zgjedhja më e mençur.
Termat kyçe të këtij mësimi
- Broker
- Firma përmes së cilës urdhrat tuaj arrijnë në bursë.
- Kujdestar
- Institucioni që mban fizikisht ose ligjërisht letrat me vlerë në emrin tuaj.
- Urdhër me limit
- Një urdhër që ekzekutohet vetëm në çmimin që caktoni ose më mirë.
- Urdhër tregu
- Një urdhër që ekzekutohet menjëherë me çmimin më të mirë të disponueshëm.
Kontroll i shpejtë
Pse një broker “pa komision” nuk është vërtet falas?
Përparimi ruhet vetëm në këtë pajisje.