Pse dollari ka rëndësi edhe nëse s’keni asnjë
Pjesa më e madhe e tregtisë botërore faturohet në dollarë, prandaj forca e tij i prek çmimet shumë larg Amerikës.
Monedha e faturës
Nafta, gazi, bakri, gruri dhe pjesa më e madhe e tregtisë ndërkombëtare çmohen në dollarë, edhe kur as blerësi as shitësi nuk janë amerikanë.
Prandaj një dollar më i fortë e shtrenjton naftën në euro, edhe nëse çmimi në dollarë nuk ka luajtur fare.
Kjo është rruga e parë përmes së cilës një vendim i Rezervës Federale ia ndryshon faturën e energjisë një familjeje në Evropë.
Borxhi në dollarë
Shumë qeveri dhe kompani në ekonomitë në zhvillim marrin hua në dollarë sepse dalin më lirë. Por të ardhurat i kanë në monedhën e vendit.
Kur dollari forcohet, ai borxh rëndohet pa u rritur asnjë cent. Kjo është arsyeja që përsëritet në krizat e tregjeve në zhvillim.
Prandaj një cikël shtrëngimi në Uashington u sjell telashe vendeve që s’kanë asnjë lidhje me ekonominë amerikane.
Çfarë e lëviz vetë dollarin
Faktori kryesor janë normat në krahasim me njëra-tjetrën. Nëse normat amerikane rriten e ato evropiane jo, paratë shkojnë kah kthimi më i lartë dhe dollari forcohet.
Faktori i dytë është frika. Në kriza, investitorët ikin kah asetet që i quajnë më të sigurta, e kjo do të thotë obligacione amerikane — pra dollarë.
Prandaj dollari shpesh forcohet pikërisht atëherë kur lajmet janë të këqija kudo, edhe në vetë Amerikën.
Termat kyçe të këtij mësimi
- Monedhë rezervë
- Monedhë që e mbajnë bankat qendrore dhe në të cilën faturohet tregtia botërore.
- Kurs këmbimi
- Sa vlen një monedhë, e shprehur në një tjetër.
- Strehë e sigurt
- Aset kah i cili ikin paratë kur rritet frika, si obligacionet amerikane ose ari.
Kontroll i shpejtë
Çmimi i naftës në dollarë nuk ndryshon, por dollari forcohet për 10%. Çka ndodh me faturën në euro?
Përparimi ruhet vetëm në këtë pajisje.