Philip R. Lane diskuton adoptimin e inteligjencës artificiale në Evropë
Në një fjalim të mbajtur nga European Central Bank, Philip R. Lane thekson rëndësinë e integrimit të inteligjencës artificiale për rritjen ekonomike dhe konkurrueshmërinë evropiane.
Fotografia nga Pavel Danilyuk në Pexels
Philip R. Lane, anëtar i bordit ekzekutiv të European Central Bank (ECB), ka prezantuar një analizë të thelluar mbi ndikimin e inteligjencës artificiale (AI) në ekonominë e zonës së euros. Ai theksoi se, megjithëse zhvillimi i modeleve më të avancuara të AI kryesisht ndodh në Shtetet e Bashkuara dhe Kinë, adoptimi i AI do të jetë një faktor kyç për rritjen e produktivitetit në Evropë në vitet e ardhshme.
Sipas ECB-së, investimet digjitale në zonën e euros janë rritur me 73 për qind në terma realë që nga viti 2014, duke kaluar nga 2.3 për qind në 3.3 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB). Kjo rritje është kryesisht në asete të paprekshme, ndërsa investimet në qendrat e të dhënave mbeten relativisht të vogla.
Në anketën telefonike të ECB-së me firmat, ato raportojnë se AI ka shtuar rreth 10 për qind në planet e tyre të shpenzimeve kapitale për vitin aktual. Sektori i teknologjisë dhe shërbimeve të informacionit ka treguar performancë më të mirë në prodhim dhe punësim krahasuar me sektorët e tjerë.
Tregtia globale e mallrave të lidhura me AI është rritur ndjeshëm, ku firmat evropiane janë pjesë e zinxhirit global të furnizimit me AI. Importet dhe eksportet e mallrave të lidhura me qendrat e të dhënave po rriten shpejt në zonën e euros, ndërsa çmimet e importeve të këtyre mallrave janë më të qëndrueshme krahasuar me rajonet e tjera ekonomike.
Në sektorin e shërbimeve, importet e licencave të softuerëve nga SHBA-ja, të lidhura me AI, janë rritur ndjeshëm që nga viti 2022. Investitorët evropianë janë blerës të mëdhenj të aksioneve teknologjike amerikane, ndërsa firmat evropiane të teknologjisë kanë përfituar nga rritja e vlerës së bursës.
Në tregun e obligacioneve, firmat amerikane që ndërtojnë infrastrukturën e AI kanë emetuar obligacione në euro, të cilat po blihen në masë nga investitorët evropianë. Kjo ka ndodhur paralelisht me një ulje të blerjeve të obligacioneve të Thesarit amerikan nga investitorët evropianë.
Kreditimi për firmat që lidhen me AI ka kontribuar në rritjen e përgjithshme të kreditimit në zonën e euros. Bankat raportojnë se kërkesa për kredi për infrastrukturën dixhitale, veçanërisht për qendrat e të dhënave, pritet të rritet gradualisht.
Anketat e ndryshme të ECB-së tregojnë se adoptimi i AI nga firmat evropiane është rritur që nga lansimi i ChatGPT në fund të vitit 2022. Në tremujorin e katërt të vitit 2025, 64 për qind e firmave raportuan përdorim të AI në mënyrë eksperimentale ose modeste, ndërsa 7 për qind e përdorimit e konsideruan të rëndësishëm.
Firmat evropiane përdorin AI kryesisht për përmirësimin e proceseve të biznesit (62 për qind) dhe për inovacion dhe zhvillim produktesh (23 për qind), ndërsa vetëm 15 për qind e përdorin AI për reduktimin e kostove të punës.
Një eksperiment i realizuar në kuadër të anketës SAFE tregoi se firmat nënvlerësojnë nivelin e adoptimit të AI nga konkurrentët e tyre, por kur informohen për të vërtetën, ato rrisin planet e investimeve në AI, sidomos nëse presin që konkurrentët vendas të investojnë më shumë.
Në tremujorin e dytë të vitit 2026, firmat që planifikojnë investime në AI synojnë të investojnë kryesisht në teknologji dhe mjete AI (49 për qind), trajnimin e punonjësve (46 për qind), infrastrukturën dhe të dhënat (40 për qind), dhe më pak në punësimin e specialistëve të AI (12 për qind).
Nga ana e punonjësve, përdorimi i AI në vendin e punës është dyfishuar në dy vitet e fundit, me 52 për qind të tyre që raportojnë përdorim të AI në punë në vitin 2026, krahasuar me 26 për qind në vitin 2024. Përdorimi është më i lartë tek të rinjtë dhe ata me arsim më të lartë.
Përdoruesit e AI raportojnë kursim kohe mesatar prej tre orësh në javë, që përbën rreth 7.7 për qind të kohës së punës. Kursimet më të mëdha kohore vijnë nga përdorimi i AI për kodim dhe debugim, analiza të dhënash, automatizim të detyrave rutinë dhe krijim përmbajtjeje audio-vizuale.
Sipas ECB-së, adoptimi i inteligjencës artificiale po transformon ekonominë e zonës së euros dhe po krijon mundësi të reja për rritje produktiviteti dhe konkurrueshmëri në tregjet globale.
Më shumë për këtë temë
Evropë
Philip R. Lane diskuton linjat e likuiditetit në euro dhe sistemin monetar ndërkombëtar
Evropë
Philip R. Lane diskuton skenarët e ECB-së pas fillimit të luftës në Lindjen e Mesme
Evropë