Kalo te përmbajtja
Fillestar2 min leximPa matematikë

Pse bien tregjet dhe çka të bëni

Korrigjime, tregje ariu dhe panik — sa shpesh ndodhin dhe pse janë çmimi që paguhet për të hyrë.

Emrat dhe shpeshtësia

Rënia prej 10% quhet korrigjim dhe ndodh thuajse çdo vit. Rënia prej 20% quhet treg ariu dhe ndodh mesatarisht një herë në disa vjet.

Rëniet prej 30% e më shumë ndodhin disa herë gjatë një jete investimi. Të gjitha deri tash janë rimëkëmbur, edhe pse disave u janë dashur vite.

Kur i dini këto shifra qysh më parë, një rënie prej 15% bëhet gjë e pritur, jo provë se diçka ka shkuar keq.

Pse ju paguhet për t’i duruar

Historikisht, aksionet japin më shumë se depozitat pikërisht sepse është e rëndë të mbahen. Po të mos kishte rënie, nuk do të kishte as shpërblim shtesë.

Kthimi më i lartë nuk është dhuratë — është pagesa që e duroni pasigurinë dhe nuk shitni kur bie.

Prandaj rreziku nuk duhet shmangur krejtësisht; duhet marrë aq sa mund ta duroni deri në fund.

Çfarë të bëni kur ndodh

Vendimi më i rëndësishëm merret para rënies, jo gjatë saj: sa nga paratë tuaja i keni të investuara dhe a keni një rezervë që ju lejon të mos shitni.

Gjatë rënies, gjëja më e mirë zakonisht është t’i vazhdoni kontributet e rregullta. Ato blejnë më shumë njësi për të njëjtat para.

Nëse një rënie nuk ju lë të flini, ky është informacion i vlefshëm: portofoli juaj është më i rrezikshëm se sa duroni vërtet. Rregullojeni pasi të qetësohet tregu, jo në mes të panikut.

Sa shpesh ndodhin

RëniaEmriShpeshtësia historike
−10%KorrigjimThuajse çdo vit
−20%Treg ariuNjë herë në disa vjet
−30% ose më shumëKrizëDisa herë brenda një jete

Termat kyçe të këtij mësimi

Korrigjim
Rënie prej rreth 10% nga maja e fundit.
Treg ariu
Rënie prej 20% a më shumë nga maja.
Treg demi
Periudhë e gjatë rritjeje të çmimeve.
Dorëzim
Shitja masive nga dëshpërimi, që shpesh e shënon fundin e një rënieje.

Kontroll i shpejtë

Pse historikisht aksionet paguajnë më shumë se depozitat bankare?

Përparimi ruhet vetëm në këtë pajisje.