Guvernatori i Bankës së Anglisë Andrew Bailey diskuton situatën globale ekonomike

Gjendja aktuale e ekonomisë globale

Andrew Bailey filloi duke përmendur raportin më të fundit të FMN-së për perspektivat ekonomike botërore, ku theksohet se ekonomia globale ka treguar një aftësi të jashtëzakonshme përshtatjeje ndaj ndryshimeve dhe pasigurisë së lartë politike. Megjithatë, ai vuri në dukje se inflacioni nuk ka pësuar rritje të ndjeshme gjatë vitit të fundit, por çmimet e jetesës mbeten shqetësuese në disa vende.

Kushtet financiare globale kanë qenë relativisht të favorshme, pavarësisht nga volatiliteti dhe rritja e normave të interesit të borxhit sovran. Vlerësimet e aksioneve në sektorin e teknologjisë, veçanërisht në fushën e inteligjencës artificiale, kanë luajtur një rol të rëndësishëm në këtë situatë.

Bailey theksoi se tregjet kanë qenë të kujdesshme në reagimet e tyre për shkak të pasigurisë dhe rreziqeve gjeopolitike, duke përmendur edhe fenomenin e frikës për të humbur mundësitë (fear of missing out) që ka ndikuar në disa lëvizje të tregut.

Sfidat strukturore dhe perspektivat e ardhshme

Guvernatori i Bankës së Anglisë përmendi se ekonomitë e avancuara po përballen me sfida të thella strukturore, përfshirë ngadalësimin e rritjes së potencialit ekonomik, kryesisht për shkak të ngadalësimit të rritjes së produktivitetit. Ai përmendi se në Britani, për shembull, norma mesatare e rritjes ka rënë nga rreth 2.5% në vit në periudhën 20-vjeçare para krizës financiare globale në rreth 1.5% në 15 vitet e fundit.

Bailey shpjegoi se inovacioni dhe teknologjitë e përgjithshme (General Purpose Technologies) si avulli, elektriciteti dhe interneti kanë nxitur rritje të mëdha historikisht, por periudha e fundit ka qenë më e ngadaltë në këtë aspekt. Ai theksoi se inteligjenca artificiale dhe robotika janë teknologjitë më të mundshme që do të sjellin një valë të re inovacioni dhe rritjeje produktiviteti.

Plakja e popullsisë dhe ulja e normës së zëvendësimit janë faktorë të tjerë që ndikojnë negativisht në rritjen ekonomike dhe qëndrueshmërinë fiskale. Ai theksoi se ndikimi i këtyre faktorëve nuk është kuptuar plotësisht në debatin publik.

Në aspektin e tregtisë, Bailey vuri në dukje se kthimi prapa i hapjes së tregtisë ka pasoja negative për rritjen ekonomike, sidomos për ekonomitë më të hapura.

Në sistemin financiar, ai përmendi ndryshimet e mëdha që kanë ndodhur që nga kriza financiare, duke përfshirë rritjen e rolit të institucioneve jo-bankare, por banka mbeten burimi kryesor i kreditit dhe likuiditetit në ekonomi.

Roli i inteligjencës artificiale dhe robotikës

Bailey shprehu optimizëm të kujdesshëm për ndikimin e inteligjencës artificiale dhe robotikës në rritjen e produktivitetit dhe ekonomisë në përgjithësi. Ai theksoi se deri tani, aplikimet më të suksesshme janë në detyra të përcaktuara mirë, ndërsa efektet më të gjera do të kërkojnë kohë.

Ai diskutoi ndikimin e mundshëm të këtyre teknologjive në tregun e punës, duke përmendur katër kanale: përmirësimin e produktivitetit përmes automatizimit të detyrave të përsëritura, zëvendësimin e punës në disa role, krijimin e detyrave të reja që nuk ekzistonin më parë dhe riorganizimin e punës në sektorë të ndryshëm.

Sipas të dhënave të Bankës së Anglisë, në Britani ka pasur një ulje të vendeve të punës në rolet më të ekspozuara ndaj AI-së, por një rritje të detyrave të reja që lidhen me integrimin e AI-së në proceset e punës.

Bailey theksoi rëndësinë e arsimit dhe trajnimit në aftësitë e inteligjencës artificiale për të përgatitur fuqinë punëtore për ndryshimet e ardhshme.

Bashkëpunimi ndërkombëtar dhe sfidat e sistemit financiar global

Guvernatori i Bankës së Anglisë theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe institucioneve globale për të mbështetur stabilitetin financiar dhe rritjen ekonomike. Ai vuri në dukje se sfidat e rritjes së ngadaltë dhe tensionet gjeopolitike kanë vështirësuar konsensusin për hapjen ekonomike dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.

Ai përmendi se sistemi financiar ndërkombëtar duhet të jetë fleksibël dhe i aftë të përshtatet me ndryshimet në botë, duke përfshirë ndryshimet në polaritetin ekonomik global.

Bailey theksoi se institucionet ndërkombëtare si FMN-ja dhe Banka Botërore kanë treguar aftësi për t'u përshtatur me ndryshimet dhe janë të rëndësishme për menaxhimin e rreziqeve globale.

Ai përfundoi duke theksuar se bashkëpunimi ndërkombëtar në financa është thelbësor dhe nuk mund të zëvendësohet nga partneritete të kufizuara, duke nënvizuar nevojën për standarde ndërkombëtare dhe mbikëqyrje aktive për të siguruar stabilitetin financiar global.