Sarah Breeden nga Banka e Anglisë flet për rolin e agjentëve të ndryshimit në bankat qendrore
Në një fjalim të mbajtur në Forumin e Bankës Qendrore Evropiane 2026, Sarah Breeden nga Banka e Anglisë diskutoi rëndësinë e agjentëve të ndryshimit në sektorin bankar.
Fotografia: Bank of England
Sarah Breeden nga Banka e Anglisë në Forumin e Bankës Qendrore Evropiane 2026 theksoi ndikimin e shpejtë të inteligjencës artificiale (IA) në sektorin financiar dhe nevojën që bankat qendrore të përshtaten me këtë ndryshim.
Ajo nënvizoi se IA po transformon mënyrën se si funksionojnë tregjet financiare, pagesat dhe menaxhimi i rreziqeve kibernetike, duke e bërë të domosdoshme që institucionet financiare të forcojnë reziliencën dhe të bashkëpunojnë në nivel global për të shmangur tronditjet në stabilitetin financiar.
Breeden theksoi se përparimet në teknologjinë e IA, sidomos në sistemet autonome që mund të kryejnë veprime të ndërlidhura pa ndërhyrje njerëzore, po ndryshojnë rrënjësisht funksionimin e sistemit financiar.
Ajo përmendi se investimet në infrastrukturën e IA janë financuar kryesisht nga kompanitë e mëdha teknologjike, por po rritet edhe financimi me borxh, gjë që mund të rrisë rreziqet për stabilitetin financiar në rast të rënies së vlerës së aseteve të lidhura me IA.
Një shqetësim i veçantë është rritja e kapaciteteve kibernetike të IA-së autonome, që mund të përdoren si nga mbrojtësit ashtu edhe nga aktorët keqdashës, duke rritur rrezikun e sulmeve kibernetike që mund të dëmtojnë stabilitetin financiar.
Banka e Anglisë bashkëpunon me autoritetet e tjera britanike dhe ndërkombëtare për të përmirësuar mbrojtjen kibernetike dhe ka nxjerrë udhëzime praktike për institucionet financiare për të përgatitur sistemet e tyre ndaj këtyre rreziqeve.
Breeden theksoi gjithashtu nevojën për një qasje sistematike ndaj reziliencës operative, duke përfshirë testime stresuese që marrin parasysh ndërprerjet e shumta të njëkohshme dhe mekanizma koordinimi me industrinë pas ngjarjeve të tilla.
Në tregjet financiare, përdorimi i IA autonome për momentin është kryesisht për detyra me rrezik të ulët, por kjo mund të ndryshojë shpejt dhe të shkaktojë rritje të volatilitetit në situata stresi, sidomos nëse objektivat e agjentëve të IA nuk përputhen me qëllimet e politikave publike.
Banka e Anglisë po bashkëpunon me institucione të tjera për të zhvilluar metoda simulimi që ndihmojnë në kuptimin e sjelljes së agjentëve të IA në tregje dhe për të identifikuar masa mbrojtëse si kufizues tregu apo ndërprerës të automatizuar.
Në fushën e pagesave dhe tregtisë elektronike, teknologjia autonome po zhvillohet për të automatizuar transaksionet në emër të konsumatorëve dhe tregtarëve, gjë që kërkon përshtatje të infrastrukturës dhe rregulloreve për të siguruar sigurinë dhe përgjegjshmërinë.
Breeden përmendi iniciativat e Bankës së Anglisë për të dizajnuar gjeneratën e ardhshme të infrastrukturës së pagesave që mbështet përdorimin e agjentëve autonomë dhe për të adresuar sfidat rregullatore dhe standardet e industrisë.
Në përfundim, ajo theksoi se kapacitetet e IA po rriten me shpejtësi dhe sistemi financiar do të evoluojë drejt një funksionimi më autonom, duke sjellë sfida të reja për stabilitetin financiar dhe nevojën për politika, aftësi dhe struktura institucionale që të jenë të përgatitura për surprizat teknologjike.
Banka e Anglisë do të vazhdojë të bashkëpunojë me autoritetet kombëtare dhe ndërkombëtare për të siguruar adoptimin e përgjegjshëm të IA-së dhe për të mbështetur rritjen ekonomike të qëndrueshme.
Evolucioni i teknologjisë dhe sfidat për stabilitetin financiar
Kapacitetet e IA po rriten në mënyrë eksponenciale, me modele që tani mund të kryejnë veprime autonome të ndërlidhura, duke ndryshuar mënyrën se si funksionon sistemi financiar.
Kjo përfshin përdorimin e agjentëve të IA për transaksione në emër të konsumatorëve dhe tregtarëve, strategji tregtare autonome dhe identifikimin e dobësive kibernetike.
Investimet në IA po financohen gjithnjë e më shumë me borxh, duke rritur rrezikun e ndikimit negativ në stabilitetin financiar në rast të rënies së vlerës së aseteve të lidhura me IA.
Rreziqet kibernetike dhe nevoja për reziliencë operative
Kapacitetet kibernetike të IA-së autonome mund të përdoren për sulme që rrezikojnë stabilitetin financiar, duke e bërë të domosdoshme forcimin e mbrojtjes kibernetike.
Institucionet financiare duhet të përgatiten për ndërprerje të shumta të njëkohshme dhe të kenë mekanizma të koordinuar për rikuperim pas ngjarjeve.
Banka e Anglisë dhe autoritetet britanike kanë nxjerrë udhëzime për përgatitjen ndaj këtyre rreziqeve dhe po punojnë për të përmirësuar testimet stresuese dhe kapacitetet e rikuperimit.
Ndikimi në tregjet financiare dhe pagesat elektronike
Përdorimi i IA autonome në tregjet financiare mund të rrisë volatilitetin në situata stresi, veçanërisht nëse agjentët nuk janë të sinkronizuar me qëllimet e politikave publike.
Banka e Anglisë po zhvillon metoda simulimi për të kuptuar sjelljen e agjentëve të IA dhe për të identifikuar masa mbrojtëse si kufizues tregu.
Në fushën e pagesave, teknologjia autonome po automatizon transaksionet, duke kërkuar përshtatje të infrastrukturës dhe rregulloreve për të siguruar sigurinë dhe përgjegjshmërinë e transaksioneve.
Më shumë për këtë temë
Evropë
Andrew Bailey diskuton rolin dhe sfidat e bankave qendrore të pavarura
Evropë
Andrew Bailey diskuton rezistencën financiare në kohën e tronditjeve të përsëritura
Evropë